Regenwater opvangen in de tuin: zo gebruik je regenwater slim

Regenwater opvangen in de tuin is een eenvoudige manier om slimmer met water om te gaan. In natte periodes vang je water op dat anders via de regenpijp wegloopt. In droge periodes gebruik je datzelfde water weer voor je planten, borders, potten of moestuin.

Dat is handig voor je tuin én beter voor je drinkwaterverbruik. Zeker tijdens warme zomers, wanneer planten meer water nodig hebben, is een voorraad regenwater geen overbodige luxe. In dit artikel lees je waarom regenwater opvangen slim is, hoe je dat doet en hoeveel liter regenton past bij jouw tuin.

Waarom regenwater opvangen?

Regenwater opvangen heeft meerdere voordelen. Je gebruikt minder kraanwater voor de tuin, je hebt water achter de hand tijdens droge periodes en je helpt voorkomen dat veel regenwater direct het riool instroomt. Regenwater opvangen is vooral handig omdat:

• je minder drinkwater gebruikt voor planten
• regenwater gratis beschikbaar is
• planten vaak goed reageren op zacht regenwater
• je bij droogte een voorraad water hebt
• je wateroverlast in de tuin kunt beperken
• je bewuster omgaat met tuinwater

Vooral potplanten, borders, jonge aanplant en een moestuin kunnen in droge periodes veel water nodig hebben. Met een regenton naast de regenpijp maak je het jezelf makkelijker: gieter vullen en water geven.

Hoe kun je regenwater opvangen in de tuin?

De bekendste manier is een regenton aansluiten op de regenpijp. Regenwater dat op het dak valt, stroomt via de dakgoot en regenpijp naar beneden. Met een vulautomaat of aansluitset leid je een deel van dat water naar de ton. Je kunt regenwater opvangen met:

• een regenton bij de regenpijp
• meerdere regentonnen aan elkaar gekoppeld
• een smalle regenton voor een kleine tuin of balkon
• een grote regenton voor borders, gazon of moestuin
• een ondergrondse regenwatertank
• een wadi of verlaging in de tuin waar water kan wegzakken
• minder tegels en meer beplanting, zodat regenwater beter in de bodem zakt

Voor de meeste tuinen is een regenton de makkelijkste eerste stap. Je hebt geen grote verbouwing nodig en je kunt het water direct gebruiken voor planten.

Hoe werkt een regenton?

Een regenton vangt regenwater op via de regenpijp. Vaak gebruik je daarvoor een vulautomaat. Die zorgt ervoor dat water vanuit de regenpijp naar de ton stroomt. Is de ton vol? Dan loopt overtollig water weer verder via de regenpijp of via een overloop naar de tuin. Een goede regenton heeft meestal:

• een aansluiting op de regenpijp
• een kraantje onderaan
• een deksel
• een stabiele voet of verhoging
• een overloop of vulautomaat
• voldoende inhoud voor jouw tuin

Zet de regenton bij voorkeur op een stevige, vlakke ondergrond. Water is zwaar: een volle ton van 200 liter weegt ongeveer 200 kilo, nog zonder het gewicht van de ton zelf. Zorg dus dat de ton stabiel staat en niet kan kantelen.

Hoeveel liter regenton heb je nodig?

Hoeveel liter regenton je nodig hebt, hangt af van je tuin, dakoppervlak, watergebruik en de ruimte naast de regenpijp. Een kleine voortuin of balkon vraagt minder opslag dan een grote tuin met borders, potten, gazon en moestuin.

Als richtlijn kun je aanhouden:

• 100 liter: geschikt voor een balkon, kleine stadstuin of enkele potten
• 200 liter: handig voor een gemiddelde tuin met potten en borders
• 300 liter: geschikt voor een grotere tuin of als je vaak water geeft
• 500 liter of meer: interessant bij veel beplanting, moestuin of grote dakoppervlakken

Een grotere regenton is niet altijd automatisch beter. Je moet er ook ruimte voor hebben en de ton moet goed bij de regenpijp passen. Heb je weinig plek? Dan kan een smalle wandregenton praktischer zijn dan een brede ronde ton.

Wil je veel regenwater gebruiken, dan kun je ook twee regentonnen koppelen. Zo vergroot je de opslag zonder dat je meteen één hele grote ton nodig hebt.

Hoe snel vult een regenton zich?

Een regenton kan sneller vol zijn dan je denkt. Als er 1 millimeter regen valt op 1 vierkante meter dak, levert dat ongeveer 1 liter water op. Bij een dakoppervlak van 20 m² en 10 millimeter regen kan er dus ongeveer 200 liter water naar beneden komen.

In de praktijk hangt de opbrengst af van het dakoppervlak, de regenbui, de aansluiting en hoeveel water wordt afgevoerd naar de ton. Daarom is een overloop belangrijk. Zo voorkom je dat de regenton overstroomt op een plek waar je dat niet wilt.

Waar zet je een regenton neer?

De beste plek voor een regenton is dicht bij een regenpijp. Zo kun je hem makkelijk aansluiten en hoef je het water niet ver te dragen. Zet de ton ook op een plek waar je goed bij het kraantje kunt met een gieter.

Let bij de plek op:

• een stevige, vlakke ondergrond
• genoeg ruimte naast de regenpijp
• makkelijke toegang tot het kraantje
• een veilige overloop voor overtollig water
• niet te veel direct zonlicht, om algengroei te beperken
• voldoende afstand tot deuren, keldergaten of plekken waar wateroverlast kan ontstaan

Gebruik je vaak een gieter? Zet de ton dan iets hoger op een voet of verhoging. Zo past de gieter makkelijker onder het kraantje.

Regenwater gebruiken voor planten

Opgevangen regenwater kun je goed gebruiken voor tuinplanten, potplanten, borders, hagen en de moestuin. Geef bij voorkeur water aan de voet van de plant, zodat het direct bij de wortels komt. Dat is efficiënter dan sproeien over het blad.

Regenwater is handig voor:

• vaste planten
• struiken en heesters
• potten en plantenbakken
• jonge aanplant
• de moestuin
• kamerplanten
• gazon tijdens droge periodes

Jonge vaste planten en nieuwe aanplant hebben de eerste periode extra aandacht nodig. De wortels zitten dan nog niet diep genoeg om zelf voldoende vocht uit de bodem te halen.

Regenwater gebruiken met gieter, slang of sproeier

Voor een kleine tuin is een gieter vaak genoeg. Je vult hem onder het kraantje van de regenton en geeft gericht water bij de planten. Dat is zuinig en voorkomt dat je onnodig water verspilt.

Heb je een grotere tuin, dan kan een tuinslang handig zijn. Let wel op: niet elke regenton geeft genoeg druk voor lange slangen of sproeiers. Voor een simpele slang of druppelsysteem kan het soms helpen als de ton hoger staat. Voor meer druk heb je mogelijk een pomp nodig.

Gebruik een tuinsproeier vooral bewust. Sproeien kost snel veel water. Voor borders en potten is gericht water geven aan de voet van de plant vaak beter.

Regenwater opvangen zonder regenton

Heb je geen plek voor een regenton? Dan kun je nog steeds regenwater beter in je tuin vasthouden. Dat hoeft niet ingewikkeld te zijn. Minder tegels en meer groen maken al veel verschil, omdat regenwater dan makkelijker de bodem in kan zakken.

Je kunt bijvoorbeeld tegels vervangen door planten, borders iets lager aanleggen of regenwater laten weglopen naar een plantvak. Ook grind, halfverharding, een wadi, vijver of regentuin kunnen helpen om water beter op te vangen en rustig in de bodem te laten zakken.

Daarnaast helpt een gezonde bodem om vocht langer vast te houden. Door compost te gebruiken, verbeter je de structuur van de grond. Een groene tuin werkt als een spons: hoe meer bodem en beplanting, hoe beter regenwater wordt opgenomen.

Waar moet je op letten bij een regenton?

Een regenton is eenvoudig in gebruik, maar een paar dingen zijn belangrijk. Zo blijft het water bruikbaar en voorkom je overlast. Gebruik bij voorkeur een regenton met deksel, zodat er minder vuil in het water komt en muggen minder kans krijgen.

Zorg daarnaast voor een goede overloop, zodat overtollig water veilig weg kan lopen als de ton vol is. Zet de regenton altijd stabiel en waterpas op een stevige ondergrond. Maak de ton af en toe schoon en tap regelmatig water af, zodat het water niet te lang blijft staan.

Let ook op de plek van de regenton. Plaats hem niet op een plek waar overloopwater richting huis, keldergat of schuur stroomt. Bij vorst kun je de regenton deels leegmaken of de aansluiting tijdelijk afsluiten. Zo voorkom je dat water uitzet en schade veroorzaakt.

Veelgemaakte fouten bij regenwater opvangen

Regenwater opvangen is niet moeilijk, maar deze fouten komen vaak voor:

• een te kleine regenton kiezen voor een grote tuin
• geen overloop gebruiken
• de ton op een instabiele ondergrond zetten
• geen deksel gebruiken
• de regenton te ver van de planten zetten
• vergeten dat een volle ton heel zwaar is
• regenwater gebruiken voor toepassingen waarvoor drinkwater nodig is
• geen rekening houden met vorst

Gebruik regenwater vooral voor de tuin, potten en schoonmaakklussen buiten. Gebruik het niet als drinkwater.

Conclusie: regenwater opvangen is slim en praktisch

Regenwater opvangen in de tuin is een makkelijke manier om water te besparen en je planten in droge periodes te helpen. Met een regenton naast de regenpijp vang je water op dat je later kunt gebruiken voor borders, potten, moestuin of gazon.

Welke regenton je nodig hebt, hangt af van je tuin en watergebruik. Voor een kleine tuin is 100 liter vaak voldoende. Voor een gemiddelde tuin is 200 liter praktisch. Heb je veel planten, een moestuin of veel potten, dan kan 300 liter of meer handig zijn. Zorg vooral voor een stabiele plek, goede aansluiting en veilige overloop. Dan haal je het meeste uit elke regenbui.

Veelgestelde vragen over regenwater opvangen

Waarom regenwater opvangen in de tuin?
Omdat je minder kraanwater gebruikt, een voorraad water hebt voor droge periodes en regenwater minder snel direct het riool in stroomt.

Hoe kun je regenwater opvangen?
De makkelijkste manier is een regenton aansluiten op de regenpijp. Je kunt regenwater ook vasthouden met meer groen, minder tegels, een wadi of infiltratie in de tuin.

Hoeveel liter regenton heb ik nodig?
Voor een kleine tuin of balkon is 100 liter vaak genoeg. Voor een gemiddelde tuin is 200 liter handig. Voor een grotere tuin, moestuin of veel potten is 300 liter of meer praktischer.

Hoe snel vult een regenton zich?
Dat hangt af van het dakoppervlak en de hoeveelheid regen. Als vuistregel levert 1 millimeter regen op 1 m² dak ongeveer 1 liter water op.

Waar zet je een regenton neer?
Zet een regenton dicht bij de regenpijp, op een stevige en vlakke ondergrond. Zorg dat je makkelijk bij het kraantje kunt en dat overtollig water veilig kan weglopen.

Is regenwater goed voor planten?
Ja, regenwater kun je goed gebruiken voor tuinplanten, potplanten, borders en de moestuin. Geef bij voorkeur water aan de voet van de plant.

Kun je regenwater gebruiken voor kamerplanten?
Ja, regenwater kan ook voor kamerplanten worden gebruikt. Zorg wel dat het water schoon is en niet muf ruikt.

Wat doe je met een regenton in de winter?
Maak de ton bij vorst deels leeg of sluit de toevoer tijdelijk af. Zo voorkom je schade door bevriezend water.