Barbecueën hoeft echt niet te stoppen zodra de zomer voorbij is. Juist op een frisse winteravond kan buiten koken extra gezellig zijn. De barbecue aan, een warm gerecht dat rustig gaart en ondertussen binnen of op een beschutte plek iets drinken.

Wel vraagt BBQ’en in de winter om iets meer voorbereiding. Door de lagere buitentemperatuur en wind duurt het meestal langer voordat je barbecue op temperatuur is en kan er meer brandstof nodig zijn. Ook wordt het eerder donker en wil je voorkomen dat je voortdurend van buiten naar binnen moet lopen.

Met een paar aanpassingen kun je daarom prima het hele jaar door barbecueën. In dit artikel lees je waar je bij een winter BBQ op let, welke gerechten goed passen en hoe je het buiten comfortabel maakt.

Ja. Een houtskoolbarbecue, kamado, gasbarbecue en veel andere barbecues kun je ook tijdens koude maanden gebruiken. Het grootste verschil met barbecueën in de zomer is de omgeving. Koude lucht en vooral wind voeren warmte sneller af. Daardoor kan het langer duren voordat de barbecue op temperatuur is en moet hij harder werken om die temperatuur vast te houden.

Houd bij koud en winderig weer rekening met een langere opwarmtijd en mogelijk wat extra brandstof. Een barbecue met deksel is in de winter extra prettig. Door het deksel zo veel mogelijk dicht te houden, verlies je minder warmte.

In de winter is een beschutte plek fijn, maar zet een barbecue nooit binnen. Plaats hem bijvoorbeeld op een open terras of op een plek die uit de ergste wind ligt. Houd daarbij voldoende afstand van muren, schuttingen, meubels, planten, overkappingen en andere brandbare materialen.

Een houtskool- of andere brandstofbarbecue in huis, een garage, schuur of afgesloten tent gebruiken is gevaarlijk. Bij verbranding kan koolmonoxide ontstaan.

Een overkapping betekent dus niet automatisch dat iedere barbecue daar veilig gebruikt kan worden. Volg altijd de gebruiksaanwijzing van je barbecue en zorg voor voldoende open ruimte en ventilatie.

Op een warme zomerdag hoeft je barbecue nauwelijks tegen de omgevingstemperatuur op te werken. Bij vijf graden, wind of vorst is dat anders. Begin daarom iets eerder met de barbecue aanmaken dan je normaal zou doen.

Laat de barbecue rustig op temperatuur komen en probeer daarna het deksel zo veel mogelijk gesloten te houden. Iedere keer dat je het opent, ontsnapt warme lucht en moet de barbecue opnieuw op temperatuur komen. Dat is vooral bij gerechten die lang garen onnodig.

Niets is vervelender dan halverwege een winterse bereiding ontdekken dat je houtskool bijna op is. Bij koud en winderig weer kan je barbecue meer brandstof verbruiken. Zorg daarom dat je voldoende voorraad hebt voordat je begint.

Gebruik je een kamado of houtskoolbarbecue? Bewaar houtskool droog. Vochtige houtskool is moeilijker aan te steken en kan meer rook produceren. Voor lange bereidingen zijn briketten bij sommige typen barbecue ook interessant, omdat ze gelijkmatig en relatief lang branden. Voor een kamado volg je uiteraard het advies voor jouw specifieke model.

In de winter wil je het deksel juist zo min mogelijk openen. Daarom is een goede barbecuethermometer extra handig. Daarmee controleer je de kern van je gerecht zonder op gevoel te hoeven gokken. Bij sommige thermometers kun je de temperatuur zelfs op afstand volgen. Dat is prettig bij een langere bereiding: jij kunt binnen zitten terwijl het gerecht buiten rustig verder gaart.

Een winter BBQ wordt een stuk comfortabeler als je niet twintig minuten buiten staat om groenten te snijden terwijl het bijna vriest. Doe daarom zoveel mogelijk voorbereiding in de keuken:

• snijd groenten alvast

• maak marinades en sauzen vooraf

• zet kruiden klaar

• portioneren kan vooraf

• leg barbecuegereedschap klaar

• zorg dat serveerschalen klaarstaan

Buiten hoef je dan vooral nog te grillen, controleren en serveren. Voor lange bereidingen werkt dat helemaal goed. Gerechten zoals spareribs, pulled pork of een stoofgerecht vragen vooral tijd op de barbecue, maar relatief weinig handelingen tussendoor.

Je hebt geen kast vol gadgets nodig, maar een paar barbecue-accessoires maken een winter BBQ wel makkelijker. Handig zijn bijvoorbeeld:

• een kernthermometer

• een stevige barbecuetang

• een barbecuepan of Dutch oven

• een grillplaat

• een brikettenstarter bij een geschikte houtskoolbarbecue

• goede verlichting rond je werkplek

• hittebestendige handschoenen

Denk vooral vanuit het gerecht dat je wilt maken. Voor een stoofpot heb je meer aan een geschikte pan dan aan drie verschillende roosters.

Dat klinkt logisch, maar er zit bij barbecueën een belangrijke kanttekening aan. Een dikke jas, sjaal en handschoenen zijn fijn, zolang er geen losse stukken stof vlak bij vuur of hete onderdelen komen. Voor werkzaamheden direct boven de barbecue gebruik je liever geschikte barbecuehandschoenen. Die zijn gemaakt om je handen tegen hoge temperaturen te beschermen. Draag verder kleding die goed aansluit en houd losse sjaals uit de buurt van de barbecue.

In december kan het al donker zijn voordat je überhaupt begint met koken. Goede verlichting is daardoor niet alleen sfeervol, maar ook praktisch. Je wilt kunnen zien of het rooster schoon is, waar je gereedschap ligt en hoe het gerecht eruitziet.

Met buitenverlichting kun je zowel de werkplek als het terras verlichten. Zorg in ieder geval voor voldoende licht direct bij de barbecue. Een paar sfeerlampjes aan de andere kant van de tuin zijn gezellig, maar helpen weinig als je probeert te beoordelen of je gerecht klaar is.

Een koude, rustige winteravond kan prettiger barbecueën zijn dan een zachtere avond met harde wind. Wind voert warmte af, kan temperatuurregeling lastiger maken en kan rook en vonken een ongewenste kant opsturen. Zet de barbecue daarom waar mogelijk uit de directe wind, zonder hem in een afgesloten ruimte te plaatsen.

Waait het echt hard of is het weer onveilig? Stel de BBQ dan liever uit. Een gezellig wintermoment is het niet waard om risico te nemen met vuur.

Een kamado leent zich goed voor gerechten die lang en gelijkmatig moeten garen. Ook bij vorst kan een kamado worden gebruikt, mits je verantwoord met het materiaal omgaat en de instructies van de fabrikant volgt. Laat een koude kamado rustig op temperatuur komen en forceer onderdelen niet wanneer ze door vocht of vorst vastzitten.

Een groot voordeel in de winter is dat je gerechten met gesloten deksel kunt bereiden. Daardoor hoef je tijdens een lange sessie niet constant buiten te staan.

Een gasbarbecue is handig als je vooral gemak wilt. Je hoeft geen houtskool op te starten en de temperatuur is relatief eenvoudig te regelen. Dat kan prettig zijn wanneer je buiten zo min mogelijk voorbereiding wilt doen.

Controleer vóór gebruik wel altijd de gasfles, slang en aansluitingen volgens de voorschriften van jouw barbecue. Plaats de gasfles rechtop en controleer de gasslangen regelmatig.

Een houtskoolbarbecue geeft juist die klassieke buitenkookervaring. Trek iets meer tijd uit voor het aansteken en op temperatuur komen. Een goede starter en droge brandstof helpen daarbij. Gebruik nooit benzine, petroleum of spiritus om de barbecue aan te steken.

Na een lange avond is het verleidelijk om het schoonmaken tot morgen uit te stellen. Toch is het verstandig om in ieder geval grove etensresten en vuil te verwijderen zodra dat veilig kan. Achtergebleven vet en voedselresten kunnen bij een volgend gebruik voor extra rook en ongewenste vlammen zorgen. 

Meer over grondig schoonmaken lees je in onze gids over BBQ schoonmaken en onderhouden.

Laat de barbecue daarna volledig afkoelen voordat je hem afdekt.

Staat de BBQ buiten? Dan krijgt hij in de winter te maken met regen, vocht, vuil en temperatuurschommelingen. Een passende barbecuehoes helpt om de barbecue daartegen te beschermen wanneer hij niet gebruikt wordt. Zorg er wel voor dat de barbecue eerst helemaal koud en volgens de instructies van het betreffende model opgeborgen is.

De belangrijkste veiligheidsregels veranderen in de winter niet. Zet de barbecue op een vlakke en stabiele ondergrond en houd voldoende afstand tot brandbare materialen. Verplaats een brandende barbecue niet en houd kinderen en huisdieren uit de buurt. Houd daarnaast een geschikt blusmiddel in de buurt.

Extra belangrijk in de winter: laat je niet verleiden om een barbecue vanwege regen, wind of kou naar binnen te verplaatsen. Ook een smeulende barbecue kan koolmonoxide produceren.

Een winterbarbecue hoeft niet ingewikkeld te zijn. Kies één of twee gerechten die grotendeels zelfstandig kunnen garen en doe de voorbereiding binnen. Zet de barbecue op tijd aan, zorg dat er voldoende brandstof is en houd het deksel zo veel mogelijk dicht.

Maak daarnaast de omgeving prettig. Goede verlichting, een beschutte zitplek en iets warms te drinken maken minstens zoveel verschil als het eten zelf. Zo verandert BBQ’en in de winter van 'barbecueën ondanks de kou' in een avond die juist door het seizoen extra sfeer krijgt.